Educatie

parallax background

Educatie

School is dé plek om kinderen bewust te maken van gezond en duurzaam voedsel. Veel scholen willen ook aandacht besteden aan het voorkomen van voedselverspilling. Gelukkig, want jong geleerd is oud gedaan. In onderstaande lijst staan officieel erkende basislespakketten die aandacht besteden aan gezonde en duurzame voeding, inclusief voedselverspilling. Deze pakketten voldoen aan de doorlopende leerlijn Voeding van het Voedingscentrum. Tevens is er een lijst met materiaal van onze partners op het gebied van voedselverspilling. Ten slotte geven we tips voor nog meer informatie om op school met dit thema aan de slag te gaan.

Basislespakketten

Smaaklessen (basisonderwijs)

Smaaklessen is een lesprogramma over eten en smaak voor kinderen op de bassischool. Bij Smaaklessen staat het beleven van eten centraal; door te proeven, ruiken, voelen, horen en kijken verkennen kinderen hun eten. Hiermee kunnen kinderen vanuit hun eigen interesse en nieuwsgierigheid leren bewuste en gezonde voedselkeuzes te maken.
 
Rol van verspilling: het lesmateriaal van Smaaklessen bestaat uit een lerarenhandleiding per groep. 
Voedselverspilling is onderdeel van Smaaklessen en komt terug in de lessen voor groep 5:
les 3 ‘Etenswaren bewaren’ en les 4 ‘Wat is verspilling’.
 
Duur: per groep zijn er 5 lessen (voor groep 1 en 2 zijn er 9 lessen),
die gemiddeld 45-60 minuten duren. 
Doelgroep: groep 1-8 
 

Weet Wat Je Eet
(voortgezet onderwijs)

Weet Wat Je Eet (WWJE) is een gratis online lespakket dat is ontwikkeld door het Voedingscentrum. Leren over voeding is, zeker in de puberteit, van groot belang omdat hier de basis wordt gelegd voor het volwassen leven. In het lespakket leren leerlingen zelfstandig over gezond, veilig en duurzaam eten. Het kan worden besteld voor de onderbouw van vmbo, havo en vwo en is ook geschikt voor het mbo. WWJE is inzetbaar bij bijvoorbeeld de vakken biologie, verzorging en zorg en welzijn of bij de uitvoering van de Gezonde schoolkantine.

Rol van verspilling: WWJE bestaat uit 9 online lessen en een praktijkles. In les 7 t/m 9 komt voedselverspilling aan de orde.

Duur: 9 online lessen en een praktijkles, maximaal 1 uur per les.
Doelgroep: onderbouw van vmbo, havo en vwo, tevens geschikt voor het mbo

 

Vitaal Burgerschap (MBO)

Voor het MBO is in 2018 nieuw lesmateriaal ontwikkeld voor het vak vitaal burgerschap. Het gaat om 6 lessen over de onderwerpen; gezond eten, voedselverleidingen; herkomst van voedsel en verspilling.
 
Rol van verspilling: in de les over herkomst en verspilling gaan studenten aan de slag met de vragen waar hun eten vandaan komt en hoeveel er wordt verspild. Is dat eigenlijk een probleem? En wat kun je er zelf aan doen?  
Duur: 6 lessen, maximaal 1 uur per les
Doelgroep: MBO niveau 2-4
 

Materiaal van partners

InStock (basisonderwijs)

Dit lespakket is ontwikkeld door Stichting InStock die voedselverspilling probeert tegen te gaan door middel van bewustwording, anti-verspillingsproducten en eigen restaurants. Het lespakket is helemaal gericht op voedselverspilling; de leerlingen wordt geleerd waar hun eten vandaan komt, wat ervoor nodig is om dit eten te produceren, waarom het erg is dat dit verspild wordt en hoe ze dit kunnen voorkomen.  Er zitten 5 lessen in het lespakket en er is een optionele kookworkshop.

Duur: bij elkaar ongeveer 7 uur; een introductieles (30-45 min.), 
4 lessen (60 min.) en een optionele kookworkshop (120 min.)
Doelgroep: groep 5-8

Voedselbanken Nederland
(basisonderwijs)

Voedselbanken Nederland heeft samen met twee onderwijskundigen, een communicatie-professional en een ontwerper een lespakket samengesteld over de Voedselbank. Het lespakket is opgedeeld in 4 thema’s; oriëntatie op de voedselbank; armoede; voedselverspilling; hoe werkt de voedselbank.

Duur: 4 thema's, 2-3 uur per thema. Thema 3 focust op voedingsverspilling
Doelgroep: groep 7-8

 

Koksopleiding InStock

De SVO vakopleiding biedt het keuzedeel ‘Duurzaamheid InStock’ aan. Tijdens dit keuzedeel worden koks in opleiding geïnspireerd om duurzame en circulaire keuzes te maken. De 5 principes van circulair koken van InStock komen hierin naar voren. Ook kunnen er voorbeelden uit de praktijk getoond worden door de samenwerking met InStock.

Wageningen Youth Institute

Het Wageningen Youth Institute is onderdeel van Wageningen University & Research en de World Food Prize Foundation in de Verenigde Staten en daagt leerlingen uit op zoek te gaan naar een oplossing voor een van de grootste uitdagingen waar we in de wereld voor staan: “Hoe voeden we de wereld in 2050 op een eerlijke, duurzame en gezonde manier wanneer de wereldbevolking stijgt naar 10 miljard?”. Je kunt meedoen aan de Global Challenge, de profielwerkstukwedstrijd of de Junior Consultancy Training.

Doelgroep: havo en vwo onder- en bovenbouw

 

MBO-Verspillingschallenge en lesmateriaal 

Op 1 september 2019 zijn vijftig studententeams gestart met de MBO Challenge Voedselverspilling. Het komende half jaar werken zij aan voedselverspillingsvraagstukken en denken na over innovaties die bijdragen aan het tegengaan van voedselverspilling.

Zij doen dit in samenwerking met het bedrijfsleven en diverse instellingen. De studenten gaan aan de slag bij o.a. voedingsproducenten, cateraars en supermarkten en denken na over bijvoorbeeld logistieke oplossingen, innovatieve productontwikkeling en marketingstrategieën.
Ter ondersteuning zijn vijf lesbrieven ontwikkeld over voedselverspilling in de keten en bij de consument. Die zijn vrij te gebruiken door opleidingen en scholen. Voor meer informatie over de challenge, de lesbrieven of de docentenhandleiding kun je contact opnemen met projectleider Nancy Boterblom per e-mail naar challenge@clusius.nl.
 
Duur: 8 uur
Doelgroep: studenten in het VO en MBO

 

Tips

Rondleiding: De Verspillingsfabriek

THREE-SIXTY, hét centrum tegen voedselverspilling in Veghel, organiseert rondleidingen voor scholen met een kijkje bij de Verspillingsfabriek. Klik op de button voor meer informatie. 

Documentaire: Wasted!

Deze documentaire laat met behulp van bekende chefs zien hoe ernstig voedselverspilling is en hoe het bijdraagt aan de klimaatverandering. Ook laat het zien hoe iedereen met kleine veranderingen bij kan dragen aan het verminderen van dit probleem.

Documentaire: Just Eat It

Een Amerikaanse documentaire over voedselverspilling met een nadruk op dumpster diving; weggegooid voedsel van supermarkten opduikelen om te eten. De documentaire kan via de website besteld worden met de optie om er een Engelstalige curriculum guide bij te bestellen.

Website: Voedselonderwijs (Voedingscentrum)

Op de website van het Voedingscentrum is meer informatie te vinden.
Ook staan er filmpjes, tools en voorbeelden voor lessen.

X