RETAIL: Voorkomen, verminderen, verwaarden

1. Ketensamenwerking met leveranciers
Een integrale ketenaanpak leidt tot de meeste impact. Supermarkten kunnen met hun leveranciers duurzame afspraken maken. Bijvoorbeeld voor meer grip op productkwaliteit en houdbaarheid, aanpassing van kwaliteitsnormen of ontwikkeling van circulaire producten.

2. Voorraadbeheer
Planning, forecasting en data-uitwisseling in de keten.

3. Real-time meten van productkwaliteit
Inzet van sensoren en scanners, bijvoorbeeld om real-time kwaliteit te meten voor een dynamische houdbaarheidsdatum.

4. Optimaliseren van het assortiment en verpakkingen
Denk aan producten die langer houdbaar zijn, vriesvers of kleinere porties.

5. Bewustwording consumenten
Communicatie over #verspillingsvrij kopen, koken en bewaren, onder andere op de winkelvloer.

6. Promoten van producten die de houdbaarheidsdatum naderen
Korting op producten dichtbij de THT-datum in de winkel, dynamisch afprijzen of actief aanbieden via consumentenapps of -boxen.

7. Doneren aan lokale initiatieven
Bijvoorbeeld aan de voedselbanken.

8. Reststromen naar voedingsmiddelenindustrie
Grondstoffen worden opnieuw verwerkt als ingrediënt voor voedingsmiddelen.

9. Reststromen naar diervoerindustrie
Grondstoffen worden verwerkt tot diervoer.

• Apeel Sciences biedt het coatingproduct Apeel: een plantaardige coating die ervoor zorgt dat producten zoals avocado’s, citrusvruchten en mango’s langer houdbaar blijven. De plantaardige bescherming van Apeel houdt het vocht in de vrucht langer vast en zorgt dat er minder zuurstof in het fruit komt. Hierdoor vertraagt het bederfproces en blijft het fruit langer goed.

• Keep-it heeft een real time houdbaarheidsindicator ontwikkeld die laat zien hoeveel dagen een product nog houdbaar is. De indicator is gekalibreerd op basis van houdbaarheidsdata van specifieke producten. In combinatie met de temperatuur waaraan het product is blootgesteld, berekent de indicator hoeveel dagen het product nog houdbaar is. Gebruik van de indicator kan voedselverspilling effectief verminderen omdat houdbaarheid veel te maken heeft met de temperatuur waaraan het product is blootgesteld.
  
  

• OneThird ontwikkelde een intelligente scanner waarmee op elk moment de houdbaarheid van groenten en fruit kan worden voorspeld. Het doel van OneThird is om objectieve houdbaarheidsdata en gerelateerde informatie in real-time beschikbaar te maken voor verschillende schakels in de keten. Hierdoor kunnen er beter besluiten worden genomen, kijkend naar de houdbaarheid, waardoor voedselverspilling vermindert.

• OPACKGROUP is een bedrijf dat gespecialiseerd is in de productie van kunststof en flexibele folies en verpakkingen. Door de inzet van de juiste folies binnen de tuinbouw kan de oogst beter worden gereguleerd wat resulteert in minder verspilling. Daarnaast resulteert gebruik van folies bij groenten en fruit in een langere houdbaarheid en voorkomt het distributieschade en verspreiding van bederf.

Too Good To Go biedt met het Too Good To Go Platform een slimme totaaloplossing voor retailers om voedselverspilling tegen te gaan en meer waarde te halen uit overtollige voorraad. Met modulaire software kunnen retailers producten met een naderende houdbaarheidsdatum digitaal beheren, verkopen en herverdelen. Met AI-gedreven dynamisch afprijzen gebruikt het platform real-time data om per product de juiste korting te adviseren. Door producten effectiever af te prijzen, stijgt de verkoop en daalt de derving. Blijven er na dit dynamische afprijsproces toch nog producten over? Dan kunnen deze worden verkocht via de Too Good To Go-marktplaats. Het resultaat: maximale opbrengst, minimale verspilling en een duurzaam imago, zonder extra operationele complexiteit.

Voor het meten van voedselverspilling binnen bedrijven en organisaties in de hele voedselketen hebben Samen Tegen Voedselverspilling en Wageningen University & Research templates ontwikkeld. Wil je meer weten over de mogelijkheden voor Pure Winst door reststromen te registreren via een beproefde methodiek? Lees hier meer.

• Butlon is een innovatieve online boodschappenwinkel die als doel heeft om op een duurzame manier boodschappen tegen lage prijzen aan te bieden. Dit doet het bedrijf onder andere door producten aan te bieden die tegen de THT-datum aanzitten of restpartijen in te kopen die anders niet in de supermarkten zouden worden verkocht.
  
  

• Foodello koopt voedsel op van producenten, leveranciers en distributiecentra, dat om verschillende reden niet in de winkelschappen belandt. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat de THT-datum dichtbij komt, een product uit het assortiment verdwijnt, of omdat er een drukfout staat op de verpakking. Deze producten biedt Foodello met hoge kortingen aan in hun webshop. 
  
  

• MegaFoodStunter is de grootste online diepvriesdiscounter van Nederland en België. Hun missie is voedselverspilling tegengaan door kwalitatieve diepvriesproducten -die anders verloren zouden gaan- betaalbaar aan te bieden. Jaarlijks voorkomen ze verspilling ter grootte van 1,3 miljoen winkelwagens.
  
  

• Too Good To Go biedt een app waarmee overgebleven voedsel van bakkers, supermarkten, restaurants en voedselverwerkers alsnog verkocht kan worden. Via de app kunnen consumenten een Magic Box kopen met daarin deze producten. De ondernemer hoeft minder weg te gooien én krijgt nieuwe klanten over de vloer.

• Darling Ingredients voorkomt verspilling in de agro-foodketen door het wereldwijd inzamelen van ongeveer 10 miljoen ton (9.7 MMT) dierlijke bijproducten en restmaterialen per jaar. Uit deze grondstoffen produceert Darling Ingredients vetten, eiwitten, gelatine, collageen en fosfaten met vele toepassingen. De ingrediënten worden breed ingezet in farmaceutische en levensmiddelenapplicaties en in huisdierenvoer en diervoeders. 
  
  

• Duynie Group zorgt voor de verwaarding van plantaardige co-producten uit de levensmiddelen- en biobrandstoffenindustrie. Het bedrijf ontzorgt leveranciers en creëert duurzame producten voor verschillende markten, zoals hoogwaardige diervoeders, humane voeding, technische applicaties en grondstoffen voor energieproductie. Hierbij zet Duynie Group in op circulariteit en samenwerkingen in de keten. Daarnaast werkt het R&D-team continu aan innovaties om co-producten nog beter te verwaarden. 
  
  

• Energy Food Ingredients zet zich ervoor in om alles uit fruit en groente te halen. Dat doen ze door fruit te verwerken tot concentraten en andere ingrediënten. Deze kunnen vervolgens weer in verdere voedselproductie gebruikt worden als grondstof. Door te werken met Nederlandse groenten en fruit kunnen de uiteindelijke producten als ‘Nederlands Product’ bij de supermarkt worden neergezet. 

• Food Fellows is een initiatief van Harvest House, een internationale coöperatie van bevlogen en betrokken telers, gespecialiseerd in vruchtgroenten. Food Fellows bedenkt creatieve en lekkere oplossingen voor de uitvallers die het schap net niet halen. Tomaatjes die van de tros vallen bijvoorbeeld. Of die net een dagje te rijp zijn. Of paprika’s die net te veel blos op de wangen hebben. Daar maken ze de meest (h)eerlijke en 100% natuurlijke producten van. 
  
  

• Henri is producent van kant-en-klare soepen, sauzen en maaltijdcomponenten. Ze gebruiken daar meerdere reststromen groenten voor die voorheen werden vergist. Nu maakt Henri er een heerlijke soep van.  
  
  

• Soupalicious bereidt koelverse soepen. De soepen worden met goede reststromen groenten gemaakt. Voor elke liter soep die afgenomen wordt, wordt automatisch een liter soep aan de voedselbank bij jou in de buurt gedoneerd. 
  
  

• Zwanenberg Food Group is producent van o.a. soepen en sauzen waarin reststromen groenten worden verwerkt. Door het verwerken en verhitten blijft het product lang houdbaar. De reststromen die ze ontvangen van kwekers, groenteleveranciers en -verwerkers zijn producten die qua maat of kleur net iets afwijken. 

• IntelligentFood vermindert voedselverspilling door op basis van reststromen innovatieve en creatieve recepturen en producten te ontwikkelen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van snijresten en halffabricaten die overblijven bij de productie van voedsel. Producten worden gemaakt voor gespecialiseerde ketens, retail en groothandel. Op dit moment ligt de focus op de reststromen van brood en deegwaren. 

• Groente & Fruitbrigade. De Groente & Fruitbrigade heeft als missie om iedere voedselbank elke week te voorzien van verse groenten en fruit. Telers en handelaren doneren overschotten en buitenbeentjes aan de Groente & Fruitbrigade. Zij zorgen er vervolgens voor dat de producten worden gesorteerd, gecontroleerd en gedistribueerd naar het distributienetwerk van Voedselbanken Nederland om zo voedselbankklanten te voorzien van vers en gezond eten waarbij ook nog eens verspilling wordt tegengegaan. 

  
  

• Voedselbanken Nederland. De voedselbanken helpen de mensen die niet in staat zijn in hun eerste levensbehoefte te voorzien. Dat doen ze door deze mensen tijdelijk te voorzien van voedselpakketten. Bedrijven uit de levensmiddelenindustrie kunnen daarbij helpen door het doneren van producten die bijvoorbeeld geen bestemming meer hebben. 

• Darling Ingredients voorkomt verspilling in de agro-foodketen door het wereldwijd inzamelen van ongeveer 10 miljoen ton (9.7 MMT) dierlijke bijproducten en restmaterialen per jaar. Uit deze grondstoffen produceert Darling Ingredients vetten, eiwitten, gelatine, collageen en fosfaten met vele toepassingen. De ingrediënten worden breed ingezet in farmaceutische en levensmiddelenapplicaties en in huisdierenvoer en diervoeders.
  
   

• Duynie Group zorgt voor de verwaarding van plantaardige co-producten uit de levensmiddelen- en biobrandstoffenindustrie. Het bedrijf ontzorgt leveranciers en creëert duurzame producten voor verschillende markten, zoals hoogwaardige diervoeders, humane voeding, technische applicaties en grondstoffen voor energieproductie. Hierbij zet Duynie Group in op circulariteit en samenwerkingen in de keten. Daarnaast werkt het R&D-team continu aan innovaties om co-producten nog beter te verwaarden. 
  
  

• Feedvalid is al zo’n 125 jaar actief in de agrarische sector en diervoeding. Ze waarderen reststromen uit de levensmiddelenindustrie op tot nieuwe circulaire diervoederingrediënten. Door deze stromen een waardevolle bestemming te geven, leveren ze een bijdrage aan duurzame en toekomstgerichte voedselproductie. 
  
  

• Looop verwerkt organische reststromen vanuit de levensmiddelenindustrie tot nieuwe producten zoals grondstoffen voor humane voeding, veevoer, insectenvoer en energie. Op deze manier brengen ze organische reststromen opnieuw de keten in. 
  
  

• Nijsen Company maakt van reststromen uit de levensmiddelenindustrie veevoer voor kippen van Kipster en varkens. Zo draagt Nijsen Company bij aan de circulaire landbouw en een duurzamere varkens- en pluimveehouderij met als uiteindelijk doel een duurzaam en lekker stukje vlees of ei. 
  
  

• Schothorst Feed Research probeert alles wat niet geschikt is voor humane voeding beschikbaar te maken in de mengvoerindustrie. Ze evalueren en waarderen de nutriënten zodat deze gebruikt kunnen worden om nieuwe maatschappelijk verantwoordelijke voeders te maken. Hierdoor kan de mengvoerindustrie in EU en in Azië meer reststromen en bijproducten in hun rantsoenen gebruiken, waardoor er minder verspilling is.

• Coöperatie Zonvarken is een samenwerking van boeren met een vooruitstrevende varkensboerderij. Zonvarkens worden gevoerd met 100% rest- en retourstromen van humane voeding. Op deze manier draagt Zonvarken bij aan het verminderen van voedselverspilling. 
  
  

• JEGG is een duurzaam pluimveebedrijf. De kippen worden grootgebracht met eiwitrijke larven. Deze larven groeien op een voedingsbodem van niet-verkochte groenten en fruit van de lokale supermarkt. Ook restafval van bakkerijen en slagerijen wordt verwerkt tot proteïnerijk kippenvoer. 
  
  

• Kipster. Het kippenvoer voor de kippen van Kipster bestaat voor 97% uit restjes en voor 3% uit vitamines en mineralen. Bakkerij Holland, Kipster, Lidl en Nijsen/Granico hebben een circulaire ketensamenwerking opgezet. Niet-verkocht brood van Lidl wordt via Bakkerij Holland naar Nijsen/Granico gebracht waar het wordt vermengd tot kippenvoer. Kipster voert dit aan hun kippen waarna de gelegde eieren bij Lidl worden verkocht. 
  
  

• Oranjehoen is een kippen- en akkerbouwbedrijf dat gebruik maakt van een kringloop tussen de akkerbouw en kippen. Daarnaast worden de kippen gevoerd met reststromen wortel, rode bieten en kruiden van onder andere Hello Fresh. Daardoor krijgen de kippen en het kippenvlees een oranje kleur. Deze kip wordt vervolgens weer gebruikt in de maaltijdboxen van Hello Fresh. 

Albert Heijn voorkomt op vele manieren voedselverspilling. Bijvoorbeeld door strak op hun bevoorrading te sturen, producten op tijd af te prijzen en nauw samen te werken met de voedselbanken. Ook gaan ze het gesprek aan met leveranciers. Samen met hun leveranciers kijken ze of ze THT-codes kunnen optimaliseren. Ze nemen producten onder de loep en waar mogelijk worden THT-codes gewijzigd. Dit levert extra verkoopdagen op en minder verspilling. 

Voor een aantal winkels maakt Albert Heijn gebruik van nieuwe technieken die kunnen helpen bij het verminderen van voedselverspilling. Eén van die technieken is dynamisch afprijzen: het automatisch afprijzen van producten op basis van de houdbaarheid. Hoe korter de houdbaarheid, hoe hoger de korting. Albert Heijn rolt deze techniek nu over steeds meer winkels uit. 

Albert Heijn betrekt ook consumenten bij het onderwerp. Zo verkopen ze groente en fruit die door hun afwijkende vorm of uiterlijk eerst niet in de winkel terecht kwamen, onder de naam Buitenbeentjes. Daarnaast staat op de 35% kortingssticker 'Samen tegen verspilling'. Met deze kortingsstickers probeert Albert Heijn op de laatste dag van de houdbaarheid producten nog te verkopen. Om klanten te inspireren staan er tips op de website van Albert Heijn om minder voedsel te verspillen. 

Daarnaast introduceerde Albert Heijn Overblijvers: tasjes gevuld met producten die aan het eind van de dag overblijven, uit het assortiment gaan of een naderende houdbaarheidsdatum hebben. Klanten kunnen deze tasjes digitaal reserveren in de Overblijvers-app en hebben de keuze uit vier soorten Overblijvers met verschillende categorieën inhoud.  Met dit initiatief kan Albert Heijn circa 4,5 miljoen kilo voedselverspilling per jaar voorkomen. 

Voedselverspilling verminderen staat bij Lidl hoog op de agenda. Als discounter wordt er van nature weinig verspild. Vraag en aanbod worden dan ook zo goed mogelijk op elkaar afgestemd. 

Lidl staat continu in contact met haar groente en fruit leveranciers om te voorkomen dat zij met overproductie of producten met afwijkende maten blijven zitten. Groente en fruit producten uit de winkels die toch overblijven en niet meer verkocht kunnen worden gaan naar de voedselbank. Daarnaast gebruiken winkels een 30% kortingssticker op producten die nog maar beperkt houdbaar zijn. 

In Nederland heeft Lidl het concept ‘Verspil mij niet, ik ben nog goed’ uitgerold. Producten zoals kaas, brood en melk worden voortaan – op de laatste dag van hun houdbaarheidsdatum – verkocht voor 0,25 eurocent; vlees, vis en vega-producten voor 0,50 eurocent. Brood kan de klant de dag erna tot 12:00 uur kopen voor 0,25 eurocent. Daarnaast kunnen consumenten via de Too Good To Go app een box met groenten en fruit bestellen en ophalen in de Lidl winkels. De boxen kosten €2,99, maar bevatten drie keer zoveel in originele waarde. 

Samen met verschillende ketenschakels heeft Lidl een circulaire ketensamenwerking opgezet. Het brood dat bij Lidl niet verkocht wordt gaat via Bakkerij Holland naar Nijsen/Granico waar het brood verwerkt wordt tot kippenvoer. Kipster voert dit aan hun legkippen waarna de eieren bij Lidl worden verkocht. 

Dirk vindt het zonde om producten weg te gooien die nog goed zijn. Daarom is Dirk altijd op zoek naar nieuwe initiatieven om voedselverspilling verder terug te dringen. Bijvoorbeeld door prijsimpulsen, samenwerkingen met diverse partijen en pilots om tot nieuwe inzichten te komen.    

Alle Dirk-winkels hebben initiatieven lopen waarbij, met hulp van een prijsimpuls, klanten gestimuleerd worden tot het kopen van een product dat anders kort daarna wordt weggooien:    

• 30% korting op versproducten met een naderende houdbaarheidsdatum.  

• 75% korting op lang houdbare producten, zoals rijst en pasta, die over de THT-datum heen zijn. Dit kun je namelijk nog prima eten na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum.   

• 10 cent voor een ei: als er 1 ei kapot is in een doosje worden de overige eieren opnieuw verpakt en verkocht tegen een gereduceerde prijs.    

• Netjes en zakjes met herverpakte groenten en fruit: als er bijvoorbeeld 1 flink beschadigde sinaasappel in een verpakking zit, worden de resterende goede sinaasappel herverpakt in een herbruikbaar zakje tegen een gereduceerde prijs.    

Alle Dirk-winkels werken samen met de lokale voedselbank of met stichting VoedselSurplus, zodat de resterende producten alsnog een mooie bestemming krijgen. Dit kunnen producten zijn zoals vlees, groenten en fruit.  

Ook bieden alle Dirk-winkels in samenwerking met Too Good To Go magic en brood boxen aan, die gevuld zijn met producten die op of tegen houdbaarheidsdatum zitten. Ook loopt er bij een aantal locaties een samenwerking met De Clique die groente producten met een beschadiging verwerkt tot een drankje.   

Verspilling komt niet alleen voor in de supermarkt, maar ook bij de klant thuis. Dirk vindt het daarom belangrijk om met klanten mee te denken. Dat wordt gedaan via het klantenmagazine waarin lezers worden geïnformeerd over het invriezen van producten. Ook biedt Dirk geen multibuy-aanbiedingen meer aan waardoor klanten niet meer kopen dan nodig is. 

De samenwerking met stichting Samen Tegen Voedselverspilling versterkt de duurzame ambities van DekaMarkt. Het tegengaan van verspilling, in welke vorm dan ook, is iets waar ze een verantwoordelijkheid voor nemen in de keten. Door in contact te staan met vertrouwde leveranciers en dienstverleners kunnen ze continu blijven verbeteren. 

Producten die DekaMarkt afprijst worden in de nieuwste filialen verzameld in de verspillingskoeling. Zo kunnen onze klanten snel en bewust bijdragen aan het tegengaan van verspilling. Samen met Too Good To Go kunnen klanten elke dag een maaltijd redden door een Magic Box te kopen én vanuit de bakkerij worden reststromen verwerkt in diervoeding. 

DekaMarkt blijft alert en volgt nieuwe kansen en oplossingen om verspilling tegen te gaan. In de organisatie hebben ze veel kennis om processen en producten doorlopend te kunnen verbeteren. Door ook in de branche, met leveranciers of met dienstverleners in gesprek te blijven houden ze dit onderwerp bij iedereen hoog op de agenda.