Vleessector brengt voedselverliezen en reststromen in kaart

Voor het tweede jaar op rij hebben leden van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV) (tegenwoordig VleesNL) hun voedselverspilling en reststromen in kaart gebracht. De presentatie van de resultaten zorgde voor enthousiasme onder de leden om de meettechnieken verder te verbeteren en een sectorbrede discussie op gang te brengen over oplossingen tegen verliezen en de hoogwaardigere inzet van reststromen. Ook deelden meerdere leden inspirerende praktijkvoorbeelden en benoemden zij barrières waar ze tegenaan lopen. Door op deze manier data en kennis te delen, profiteert de hele sector.

De deelnemende bedrijven aan deze monitor zijn actief in de slacht en verwerking van varkens, runderen en kalveren. Ze behoren tot de koplopers binnen de sector: Ferdinand Zandbergen, Gebr. Stroombergen, Goedgebuur, Pali Group, Van Drie Group, Van Loon Group, Van Rooi Meat, Vion Food Group, Wellink en Westfort Vleesproducten. Deze voedselverspillingsmonitor is ontwikkeld in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR) en Samen Tegen Voedselverspilling.

Inzicht als sleutel tot reductie
De monitoring levert bedrijven niet alleen waardevolle data op over hun eigen reststromen, maar biedt ook concrete aangrijpingspunten om verspilling te reduceren en waarde maximaal te benutten. Door de uitkomsten te spiegelen aan (sub)sectorgemiddelden ontstaat inzicht waarmee bedrijven kunnen sturen op kosten, klimaatimpact en efficiëntie. Tegelijkertijd verschillen de bedrijven inhoudelijk veel van elkaar, waardoor gegeneraliseerde gemiddelde cijfers van de monitor niet representatief zijn voor de gehele sector. Het doel is om volgend jaar de meettechnieken en datakwaliteit verder te verbeteren, zodat er nog beter inzicht ontstaat.

Reststromen in kaart brengen
Binnen de vleesverwerkende industrie wordt onderscheid gemaakt tussen drie reststroomcategorieën:

• Categorie I en II: materiaal dat wettelijk is uitgesloten van menselijke of dierlijke consumptie.

• Categorie III: materiaal dat, mits juist behandeld, mag worden verwerkt tot veevoer.

• Foodgrade: materiaal dat veilig is voor menselijke voeding.

Hoewel de datakwaliteit van de monitor is verbeterd, blijft het uitdagend om te achterhalen welk deel van de reststromen van de slachterijen uiteindelijk daadwerkelijk als voedsel of diervoeder wordt benut. Dit komt doordat verdere verwerking elders in de keten plaatsvindt, buiten de controle van de deelnemende bedrijven.

Ervaringen delen
Tijdens de terugkoppeling van de resultaten deelden bedrijven inspirerende praktijkvoorbeelden. Zo lichtte Rick Mulder van Ekro (Van Drie Group) toe hoe hun ‘valorisatieteam’ actief werkt aan het verhogen van de waarde van elk onderdeel van het dier, volgens de Ladder van Moerman. Deze ladder geeft richting aan het zo hoogwaardig mogelijk inzetten van voedsel, met menselijke consumptie en diervoeder als hoogste tredes.

Ook vertelde Peter Pronk van Wellink dat zij een speciaal team hebben samengesteld dat stuurt op zo min mogelijk verspilling. Hierdoor staan deze onderwerpen hoog op de agenda, waardoor actief stappen kunnen worden ondernomen.

Monitoring als fundament voor verduurzaming
De verzamelde informatie ondersteunt bedrijven ook bij het berekenen van hun CO₂-footprint en het opstellen van duurzaamheidsrapportages, waaronder de komende CSRD-verslaggeving. Daarnaast helpt het sectorbrede inzicht om samen met de overheid de dialoog aan te gaan over duurzame en verantwoorde productie in de vleessector. Brede participatie is essentieel: doe mee met de monitor!

Een brede deelname onder COV-leden is nodig om het volledige potentieel van deze monitor te benutten en de resultaten zo representatief mogelijk te maken. In 2026 volgt een nieuwe meetronde (over data uit 2025). Wil jouw organisatie ook bijdragen aan de reductie van voedselverspilling en tegelijkertijd profiteren van waardevolle inzichten? Neem dan contact op met Jip Jordaan.