2025-06-19

WUR presenteert Pick & Go Guide voor gemeenten

Tags

Overheid
Nieuws
Oplossingen & adviezen

De Pick & Go Guide helpt gemeenten doelgericht in vier fasen het complexe probleem van huishoudelijk voedselafval en -verspilling in hun gemeente aan te pakken. Dit levert niet alleen een positieve bijdrage aan de circulaire economie en het klimaat, maar ook aan lagere afvalkosten en bewustere consumptie. De praktische gids is ontwikkeld door Wageningen Food & Biobased Research (WUR), binnen het Governance in Transitions-programma, in samenwerking met Samen Tegen Voedselverspilling en het Voedingscentrum. Dit document is een aanvullend op de praktische hulpdocumenten voor gemeenten die eerder dit jaar zijn gepubliceerd, waarmee gemeenten ook aan de slag kunnen met o.a. bedrijven, inwoners en onderwijs (bekijk en download de documenten hier).

Wat biedt de Pick & Go Guide?

De Pick & Go Guide biedt een stapsgewijze aanpak in vier fasen: selectie, ontwerp, uitvoering en evaluatie van interventies. De aanpak is gebaseerd op gedragswetenschappelijke modellen (MOA en COM-B) en bevat een praktische zelfevaluatietool waarmee gemeenten inzicht krijgen in de drijfveren, kansen en barrières van voedselverspillingsgedrag in hun gemeenschap. Daarmee stelt de Pick & Go Guide gemeenten in staat om beleid en acties te ontwikkelen die écht aansluiten bij de leefwereld van hun inwoners.

Waarom interessant voor jouw gemeente?

Gemeenten spelen een sleutelrol in huishoudelijk afvalbeheer en gedragsverandering op lokaal niveau. Het terugdringen van voedselverspilling levert niet alleen milieuwinst op, maar verlaagt ook de kosten van afvalverwerking en draagt bij aan het realiseren van duurzaamheidsdoelen zoals het Klimaatakkoord, SDG 12.3 en de transitie naar een circulaire (bio)economie.

Aanbevelingen voor een succesvolle aanpak

De Pick & Go Guide bundelt inzichten uit (inter)nationale voorbeelden en testinterventies, met een aantal duidelijke aanbevelingen voor een succesvolle aanpak:

  • Integreer gedragsinzichten vanaf het begin: Effectieve interventies sluiten aan op lokale motivaties en barrières. Modellen zoals MOA en COM-B helpen om gerichte gedragsverandering te realiseren.

  • Begin kleinschalig met pilots: Een proefproject in een wijk of doelgroep maakt het mogelijk om de aanpak te testen en aan te scherpen voordat er breder wordt uitgerold.

  • Betrek inwoners in het ontwerp: Participatie verhoogt draagvlak, herkenbaarheid en effectiviteit. Denk aan co-creatie met buurtinitiatieven, scholen of voedselbanken.

  • Wees realistisch over evaluatie: Veel gemeenten worstelen met structurele monitoring. Start daarom met wat wél kan: zoals zelfrapportage, afvalanalyses of beknopte effectmetingen.

  • Zoek samenwerking: Partnerschappen met lokale ondernemers, scholen of maatschappelijke organisaties vergroten bereik en slagkracht.

De Pick & Go Guide stelt gemeenten in staat om op een toegankelijke en onderbouwde manier hun rol te pakken in het verminderen van voedselverspilling bij huishoudens. Naast het aanreiken van inzichten in gedragsmechanismen helpt de aanpak bij het maken van keuzes voor interventies die passen bij de lokale context en beschikbare middelen. Via de zelfevaluatietool krijgen beleidsmakers helder zicht op waar de grootste kansen liggen, bijvoorbeeld op het gebied van bewustwording, praktische vaardigheden of sociale normen. Zo biedt de Pick & Go Guide ook een ingang om voedselverspilling te koppelen aan andere lokale opgaven, zoals afvalscheiding, armoedebestrijding of duurzaam consumeren. Aan de hand van praktische voorbeelden en heldere stappen wordt duidelijk hoe gemeenten, zelfs met beperkte middelen, concrete stappen kunnen zetten richting impactvolle en gedragen oplossingen.

Bekijk en download hier alle hulpdocumenten voor gemeenten waaronder het uitgebreide bouwstenenplan voor gemeenten met stappen, informatie, tools en voorbeelden om voedselverspilling in de gemeente bij inwoners, bedrijven tot in de gemeentelijke organisatie, te verminderen.