Verspillingsvrije Brood- en Banketketen

Van graankorrel tot broodtrommel

Oogsten, bakken, verpakken en vervoeren: er zit veel energie in ons brood en banket. Toch worden er in Nederland dagelijks nog 700.000 broden per dag teveel gebakken. Ongeveer de helft daarvan wordt verspild door consumenten thuis, maar ook in de keten valt nog winst te halen. Bijvoorbeeld bij industriële bakkers, waar in 2024 circa 4,4% van het uitgaande brood retour komt uit de supermarkt en grotendeels wordt verwerkt tot veevoer. Ook in de categorie banket vindt nog veel verspilling plaats.

Een cluster van bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheden wil hier samen iets aan doen. Ze werken aan een efficiëntere brood- en banketketen, van graankorrel tot broodtrommel, door brood- en banketverspilling te voorkomen en te kijken naar het verwaarden van reststromen.

Werkt jouw bedrijf in de brood- en banketketen en wil je dit duurzamer aanpakken? Sluit je dan aan bij het cluster! Lees de informatie op deze webpagina en mail naar office@samentegenvoedselverspilling.nl.

Activiteiten in het cluster Verspillingsvrije Brood-en Banketketen

Op initiatief van Samen Tegen Voedselverspilling is het cluster Verspillingsvrije Brood- en Banketketen opgericht. In dit cluster werken bedrijven uit de hele keten samen aan business modellen en innovatieve oplossingen om verspilling en verliezen te voorkomen en te verminderen, en onvermijdbare reststromen hoogwaardig te verwaarden. Het doel is een verspillingsvrije keten, waarin de waardevolle grondstoffen met voedingswaarde in de voedselketen blijven. Dat heeft veel positieve effecten zoals een lagere broeikasgassenuitstoot voor de productie van ons eten, minder inkoopkosten van de grondstoffen en minder afhankelijkheid van de internationale grondstoffenmarkt.

Er bestaan al veel oplossingen voor een efficiënte brood- en banketketen: van de inzet van data om precies genoeg te bakken tot de verkoop van vers ingevroren brood. Om nog meer impact te maken, willen we de spelregels veranderen, met de focus op retourstromen voorkomen. Denk aan het maken van andere afspraken in de keten of de inrichting van het winkelschap.

De retourstromen van brood van supermarkten naar bakkerij zijn gedaald. Kijk hier voor de cijfers. Om dit verder terug te dringen is het belangrijk om te blijven kijken hoe de productie beter afgestemd kan worden op de vraag en hoe afspraken over minimale bestelhoeveelheden kunnen worden verhoogd. Daardoor kan de productie efficiëntie worden verhoogd en zal het assortiment minder verspillingsgevoelig worden, doordat weinig verkopende items worden gesaneerd. Met de dalende retouren, wordt het steeds relevanter om te kijken naar hoe er verdere stappen gezet kunnen worden bij het bakproces.

In het cluster wordt ook gekeken hoe producten die retour komen nog beter verwerkt kunnen worden in nieuwe producten. Ook de inzet van nieuwe technologie speelt een rol in het voorkomen van voedselverspilling en het verlagen van reststromen. Bolletje heeft bijvoorbeeld een voucher ontvangen om samen met QING hun eigen productieproces te optimaliseren d.m.v. slimme AI technologie. 

Toine Timmermans, directeur van Samen Tegen Voedselverspilling: “We bouwen het cluster verder uit en willen de verspilling verlagen in deze sector. We kijken daarbij naar het schaalbaar maken van bestaande oplossingen mét een goed verdienmodel.” 

Wie doen er mee in het cluster?
Deelnemers bij de start van het cluster zijn: Koninklijke Amarant Bakkers, Bakery Sweets Center, Bakkerij De Paauw, Bolletje, Crumbz, European Bakery Innovation Centre (EBIC) van Sonneveld, EyeOn, Foodforecast, Incubaker, de Nederlandse Vereniging voor de Bakkerij (NVB), Poppies Bakeries, Royal Kaak, the Good Shit Company en Top Bakkers Groep. De stichting Samen Tegen Voedselverspilling is kartrekker en Wageningen University & Research (WUR) verzorgt het monitoringtraject. 

Aansluiten bij het cluster levert het volgende op:

• Gemotiveerde netwerkpartners die samen aan oplossingen willen werken.

• Toegang tot specifieke kennis en cijfers via de WUR en het Voedingscentrum.

• Samen werken aan benchmarks door kennisuitwisseling.

• Een gezamenlijke lobby voor de aanpassing van wet- en regelgeving.

• Jaarlijks meerdere kennis-, netwerk- en inspiratiebijeenkomsten.

Deelname aan het cluster is kosteloos, maar vergt wel actieve commitment van alle partijen om te werken aan oplossingen en kennisdeling. Ook dienen de deelnemende partijen stakeholder te worden van Samen Tegen Voedselverspilling.

Successen: afgeronde en lopende cases

Binnen het cluster werken de deelnemende partijen aan veel verschillende cases. Een aantal zijn al afgerond en anderen lopen nog of zijn nog in ontwikkeling.

Praktische tips voor bakkerijen

In opdracht van de Provincie Gelderland is Samen Tegen Voedselverspilling in samenwerking met verschillende Gelderse bakkers en supermarktondernemers een project gestart omtrent brood. Binnen het project zijn tips & tricks verzameld om retourstromen en verspilling van brood te voorkomen en verminderen. De tips & tricks vind je in onderstaande infographics. Zo lever je als bakker of supermarkt een bijdrage aan de verspillingsvrije broodketen.

Consumenten campagnes

Om de verspilling van brood bij consumenten thuis te verminderen, lanceerde Samen Tegen Voedselverspilling samen met het Voedingscentrum ook meerdere campagnes over dit onderwerp.

• Bewustwordingsactie ‘Eet jij ook elke boterham?’ met stickers op broden bij bakkers en supermarkten, om consumenten te stimuleren elke boterham te eten.

• TV commercial ‘Hallo broodeters van Nederland’.

• Online campagne ‘Niemand wil verspillen’ met een video tegen broodverspilling.

Sluit je aan bij het cluster!

Werkt jouw bedrijf in de brood- en banketketen en wil je dit duurzamer aanpakken? Sluit je dan aan bij het cluster! Neem hiervoor contact op via office@samentegenvoedselverspilling.nl.